Yan Hizmetler Yönetmeliği Ne Değişti? Talep Tarafı Katılımı Kuralları

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde değişiklik yaptı. 19 Ekim 2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme, elektrik tüketimini düşürerek şebekeye destek veren toplayıcıların hizmet sonuçlarının nasıl değerlendirileceğini ve bu hizmetin bedelinin nasıl hesaplanacağını değiştiriyor. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Resmî Gazete'de ne yayımlandı?

EPDK imzalı yönetmelik yedi maddeden oluşuyor. Değişiklikler, 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yan Hizmetler Yönetmeliğinin 31/C, 31/E, 31/F ve 31/G maddelerini ile geçici 12. maddesini kapsıyor. Altıncı madde yürürlüğü, yedinci madde yürütmeyi düzenliyor. Hükümleri EPDK Başkanı yürütecek.

Değişikliğin ağırlığı, yönetmelikte yan hizmet olarak tanımlanan talep tarafı katılımı bölümünde. Bu bölümü yeniden yazan maddeler hizmet sonucunun izlenmesi, ödeme hesabı ve belge şartlarıyla ilgili.

Talep tarafı katılımı hizmeti ne anlama geliyor?

Yan hizmetler, iletim ya da dağıtım sisteminin güvenilir işletilmesi ve elektriğin gerekli kalite koşullarında sunulması için sağlanan hizmetlerdir. Talep tarafı katılımında ise üretimi artırmak yerine tüketim azaltılır. Sistem işletmecisi TEİAŞ, tüketim tesislerini portföyünde toplayan toplayıcılara talimat verir. Toplayıcılar da bu tesislerin yükünü düşürür. Hizmet, tedarik süreci sonucunda toplayıcılar aracılığıyla bölgesel veya ülke genelinde alınabiliyor.

Hizmetin takvimi TEİAŞ'ın ihale duyurusunda belirleniyor. Duyuruda hizmetin tedarik edileceği bölgeler, tedarik dönemi, kritik aylar, günler ve saatler ile ihale günü gibi bilgiler yer alıyor. Yönetmelikteki tedarik sürecine göre kritik aylar ardışık üç ayı geçmeyecek şekilde belirleniyor. Yeni metindeki izleme ve ödeme kuralları bu kritik aylara göre işliyor.

Toplayıcılar için neler değişti?

Belge şartı. 31/C maddesine eklenen yeni alt bent, dağıtım sistemine bağlı tüketim tesisleri için sayaç bilgilerini ve anlaşma gücü değerini içeren bir belge istiyor. Belgeyi ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi onaylayacak. Aynı maddenin altıncı fıkrasında "eşit miktarda" ifadesi "eşit oranda" olarak değiştirildi. Bu ifadenin hangi paylaşıma ilişkin olduğu, değişiklik metninde görünmüyor ve maddenin tam metninde yer alıyor. Tesis kabulünde mevcut kural da önemli. Portföye alınabilecek tesisler için son on iki ayda toplam asgari 5.000 MWh tüketim aranıyor. Bu verisi bulunmayan tesislerde asgari anlaşma gücü 3 MW.

Ödemenin içeriği. 31/E maddesinin üçüncü fıkrası yeniden yazıldı. Yeni metne göre toplayıcılara, kritik ayları izleyen fatura dönemlerinde yapılacak ödemeler iki kalemden oluşuyor. Birincisi aylık kapasite bedeli, ikincisi toplayıcı aktivasyon talimatı alıp yerine getirdiyse doğan aktivasyon bedeli. Hesap formüllerle yapılıyor. Dördüncü fıkraya eklenen iki bent de formüllerdeki iki değişkeni tanımlıyor. Biri kritik ayda izleme sonucu "katılmadı" çıkan toplam saat sayısı, diğeri aynı ayda talimat verilen toplam saat sayısı.

İzleme sonuçları. 31/F maddesinin altıncı fıkrası, toplayıcının talimat verilen her saat için sağladığı katkının talimat miktarına oranına göre sonucu "sağladı", "sağlamadı" ya da "katılmadı" olarak belirliyor.

• Talimattan az yük düşülmüşse ve fark talimat miktarının yüzde 10'una eşit ya da daha küçükse sonuç "sağladı" oluyor.
• Fark yüzde 10 ile yüzde 25 arasındaysa sonuç "sağlamadı" oluyor.
• Fark yüzde 25'e eşit ya da daha büyükse sonuç "katılmadı" oluyor.
• Talimattan fazla yük düşülmüşse fark yüzde 50'ye kadar "sağladı", daha yüksekse "sağlamadı" sayılıyor.
• Talimat başlangıcından en az bir saat önce iletim sistemi işletmecisinden onay alınmışsa, talimat miktarının yüzde 50'sinden fazla yük düşülmesi de "sağladı" olarak değerlendiriliyor.

Kesinti bedeli hesabı. 31/G maddesinin birinci fıkrasından bir ibare çıkarıldı. İkinci fıkrada ise "uzlaştırma dönemi için de" ifadesi yerine yeni bir ölçü getirildi. Bu ölçü, kritik ayda izleme sonucu "katılmadı" olan saatlerin, talimat verilen toplam saate oranı. Fıkranın tam sonucu madde metniyle birlikte okunmalı. Bu yazıda yalnızca değişiklik metninde görülen ifade aktarılıyor.

Geçici 12. maddede tarih değişti, yürürlük yayım tarihinde

Beşinci madde, Yönetmeliğin geçici 12. maddesindeki 1/9/2026 tarihini 31/12/2026 olarak değiştiriyor. Geçici maddenin konusu değişiklik metninde yer almıyor. Bu nedenle tarihin hangi yükümlülüğe ya da uygulamaya ilişkin olduğu, Yönetmeliğin güncel metninden kontrol edilmeli. Altıncı madde uyarınca düzenleme 19 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi.

Uygulamada ne değişir, ilgililer ne yapmalı?

Değişiklikten öncelikle TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması bulunan ya da bu hizmete katılmayı planlayan toplayıcılar etkileniyor. Bu toplayıcıların portföyündeki tüketim tesisleri de dolaylı olarak etkileniyor. Pratikte üç konu öne çıkıyor.

• Dağıtım şebekesine bağlı tesisi portföye eklemek isteyen toplayıcıların, dağıtım lisansı sahibi tarafından onaylanmış sayaç ve anlaşma gücü belgesini hazırlaması gerekiyor.
• Talimat sonrası yük düşümü, yüzde 10 ve yüzde 25 eşiklerine göre değerlendirileceğinden toplayıcıların talimat miktarı ile gerçekleşen düşümü saatlik izlemesi önem kazanıyor.
• Talimat miktarının yarısından fazla yük düşmek isteyen toplayıcının, bunu en az bir saat önce iletim sistemi işletmecisinin onayına sunması gerekiyor.

İdari işlemlere karşı genel hukuk yolları açık. Yönetmelik hükümlerine ilişkin bir uyuşmazlıkta idari işlemin iptali için idare mahkemesine başvurulabiliyor. Ödemeler ve bedeller konusundaki uyuşmazlıklar ise anlaşma hükümlerine ve ilgili mevzuata göre ele alınıyor. Yönetmeliğin uygulanmasına dair ticari ve idari sorular için idare hukuku alanında hukuki destek alınabilir.

Süreç bundan sonra nasıl işler?

Yönetmelik yürürlüğe girdiği için hükümler hemen uygulanabilir durumda. EPDK, yan hizmetlere ilişkin usul ve esasları ayrıca kurul kararlarıyla da düzenleyebiliyor. TEİAŞ'ın yeni tedarik dönemlerine ilişkin ihale şartnameleri ve anlaşma hükümleri, değişen izleme ve ödeme kurallarına göre uyarlanacak. Yönetmeliğin güncel birleştirilmiş metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden izlenebiliyor. Yeni hükümlerin yayımlanan ilk uygulama sonuçları, TEİAŞ ve EPDK duyurularıyla netleşecek.